Nilgün Turhan
Abdi İpekçi Cd. No 61 Reasürans Han 2 Kat 5, Maçka, Harbiye, 34367 Şişli/İstanbul
  • EN

Vaji̇nal Doğum Mu Sezaryen Doğum Mu?

Sezaryen doğum 500 gr veya üstündeki bebeğin karın ve rahim duvarından yapılan kesi ile doğurtulmasıdır. Planlı sezaryen; Doğum eylemi başlangıcı beklenmeksizin gerçekleştirilen sezaryen iken Elektif sezaryen; Önceden planlanmış, belirlenmiş sezaryen, İsteğe bağlı sezaryen ise ; Tıbbi neden olmaksızın gerçekleştirilen sezaryen olarak tanımlanmaktadır.

Sezaryen neden yapılıyor:

1- Bebeğeğe ait nedenler:

- Bebekte anne karnında sıkıntı olması

- Beğeğin anne karnında baş gelişi olmayan durumları:

  • a. Makat duruş
  • b. Diğer duruşlar (Yan duruş, alın, yüz geliş, vb.) .

- Çoğul Gebelikler

- Bebekte Anomaliler (Hidrosefali, sakrokoksigeal teratom vb.)

2- Anneye ait nedenler:

- Geçirilmiş rahim cerrahisi (Sezaryen, diğer operasyonlar)

- Sistemik Hastalıklar (Diabet, Hipertansiyon, Gebeliğe Bağlı Hipertansiyon vb.)

- Anneden bebeğe geçme riski olan enfeksiyonlar (HIV, HSV-2, HCV vb.)

3- Doğum eylemi veya doğuma ait nedenler:

- Baş-pelvis Uyumsuzluğu

- Uzamış Eylem

- Bebeğin iri olması

4- Bebeğin kordonu ve Plasentaya (eş) ait nedenler:

- Kordon Sarkması

- Plasenta Previa

- Ablasyo plasenta

- Vasa Previa

İDEAL SEZARYEN ORANI NEDİR ?

Dünya Sağlık Örgütü % 10-15’lik bir oranı önerir, ’nin üstünü çok yüksek olarak tanımlar. Bugün dünya ortalaması % 15; en yüksek oran Karayipler ve Latin Amerika’da iken en düşük oran Afrika’da (%3.5). ABD’de sezaryen oranlarına baktığımızda; II.Dünya savaşı sonrası %3-5, 1970’lerde , 2002 yılında %22 dir. Hindistan'ın kentsel bölgelerinde sezaryen ile gerçekleştirilen doğumların oranı %30'ların üzerinde. Brezilya ise dünyada en yüksek sezaryen oranına sahip ülke, 1996'da bu oran %36.4’larda iken bugün %45 ‘lerin üzerine çıkmış durumda. Arjantin'de de özel hastanelerde gerçekleşen doğumların yarısı sezaryen ile oluyor.

Optimal sezaryen oranı anne ve bebek sağlığı için mümkün olan maksimal sonuçları alacağımız bir oran olmalı, sayı ile sınırlandırılmamalıdır.

SEZARYEN ORANLARINDAKİ ARTIŞIN NEDENLERİ:

• Operasyon tekniği ve anestezi yönünden teknik ilerlemeler

• Anne ve bebğin ölüm ve zarar görmelerinin azaltılma çabası

• Bebeğin iyilik halini değerlendirmede kullanılan teknolojilerin (Doppler, NST, biyofizik profil vb) gelişmesi

• Geçirilmiş sezaryenlerin artması

• Malpraktis, medikolegal problemler ve bu nedenlerle müdahaleli doğum komplikasyonlarından kaçınma isteği

• Elektif sezaryenin hekim ve sağlık kuruluşu için avantajlı olması

• Doğum öncesi bakım sırasında yetersiz danışmanlık, destek ve vajinal doğum korkusu ile ilgili eksik yaklaşımlar

• Yardımcı üreme tekniklerinde gelişme (Tüp Bebek tedavileri)

• Beslenme bozukluğu, aşırı obezite ve sistemik hastalıkları olan riskli gebelerin artması

• Gebelik yaşının ileri yaşlara kayması

• Ağrısız doğumun yeterince sağlanamaması

• Ekonomik faktörler

SEZARYEN DOĞUM İLE VAJİNAL DOĞUM KARŞILAŞTIRILIRSA:

• Kanama: Postpartum kanama planlanmış sezaryen doğumda planlanmış vajinal doğum ve planlanmamış sezaryene göre daha az (Kanıt düzeyi-II)

• Annenin hastanede kalış süresi: Sezaryen planlı veya plansız hastanede kalış süresini uzatıyor, mali yük getiriyor. (Kanıt düzeyi -III)

• Enfeksiyon :vajinal doğumlarda tüm sezaryenlere göre düşük, planlı sezaryende plansız sezaryene göre düşük

• Anestezi komplikasyonları: Planlı vajinal doğumda planlı sezaryene göre daha düşük (Epidural veya spinal anestezi uygulamaları oranı düşürür)

• Takip eden doğumda plazenta previa: geçirilmiş sezaryende oran artar

• Emzirme: Vajinal doğumda daha iyi

• İdrar kaçırma: Elektif sezaryen sonrası daha az, ama etkisi ne kadar sürüyor ??? Sadece forseps uygulamalarında artmış bir risk var, gebelik de bir risk olabilir.

• Doğum travmaları: planlı sezaryende daha az, ama bu travmalar daha iyi bir obstetrik yaklaşımla önlenebilir.

SEZARYEN DOĞUMLARDA;

• Çok sayıda sezaryen geçirenlerde kanama ve rahimin alınması riski artar (Pl.previa ve acreata artar).

• Sezaryen sonrası normal doğum denenmesinde rahimin yırtılma riski artar.

• Sezaryende doğurganlığa olumsuz etki ?, gebelik sınırlanması

• Gaita yapma fonksiyonları daha iyi

• Cinsel işlev bozuklukları daha az

• Rahim sarkması daha az

• Tekrarlayan ölü doğum daha az

• Anne ölümü üzerinde iki doğum şeklinden birinin ispatlanmış olumlu veya olumsuz bir etkisi yok

BEBEK SAĞLIĞI AÇISINDAN KARŞILAŞTIRILDIĞINDA:

• Sezaryende yenidoğan bebekte solunum problemleri fazla (Kanıt düzeyi- II)

• Anne isteğine bağlı sezaryende yenidoğan problemleri daha fazla olabilir, 39 haftadan önce yapılmamalı

• Bebeğin hastanede kalış süresi uzar

• Anne karnında bebeğe ait sıkıntılar planlı sezaryende daha az (günaşımının engellenmesi ile)

• Planlı sezaryende bebeğin oksijensiz kalması, doğum yaralanması ve bebekte kafa içi kanamalar daha az (Kanıt düzeyi- III)

SEZARYEN SONRASI VAJİNAL DOĞUM YAPILMAMASI GEREKEN DURUMLAR:

• Daha önceki sezaryenlerde rahim duvarına klasik kesi veya ters T kesi yapılmış olanlar

• Daha önceki rahim duvarına yapılmış kesiler ve miyom ameliyatları

• Geçirilmiş rahim yırtılmaları

• Bazı plasenta previa ve bebeğin anne karnında duruş pozisyonlarına bağlı doğum eylemine izin verilemeyecek durumlar

SONUÇ OLARAK;

Anne adayları her iki doğum şekli hakkında bilgilendirilmeli, vajinal doğumun yararları anlatılmalı, doğum korkusu olanlara destek verilmeli, epidural anestezi ile ağrısız doğum imkanları sunulmalı ve anne ve bebek sağlığı konusunda şartlar uygunsa vajinal doğum konusunda cesaretlendirilmelidir.