Abdi İpekçi Cd. No 61 Reasürans Han 2 Kat 5, Maçka, Harbiye, 34367 Şişli/İstanbul
kadın doğum muayenesi

Kadın Doğum Muayenesi

Jinekolojik muayene olarak bilinen kadın doğum muayenesi Pap smear testi, cinsel bölge enfeksiyonlarının taranması, kistler, miyomlar, polipler veya benzeri olası jinekolojik hastalıkların ve jinekolojik kanserlerin erken tanısı ve tedavisi, üreme sağlığının korunması, menopozdaki kadının sağlığının koruması, menopozun takibi, mamografi taramaları gibi amaçlar ile en az yılda bir kez rutin tarama amacıyla yapılır.

Jinekolojik muayeneler sadece hastalıkların taranması ve tedavisi için değil kız çocuğunun doğumundan kadının ölümüne kadar süreçte kadınların sağlıklı yaşamaları, beslenme, doğum kontrol yöntemleri gibi konularında da kadınlara yardımcı olarak sağlıklı nesillerin devamı sağlamak için gereklidir.

Rutin Kontroller Dışında Ne Zaman Muayeneye Gitmek Gerekir?

Kadınların çoğu jinekolojik muayeneden çekinirler ancak jinekolojik muayene ihmal edilmemelidir. Genital bölgede çıkan küçük bir yara veya siğil önemsenmeyebilir ancak bu yaranın bir süre sonra enfeksiyona dönüşerek daha ciddi sorunlara sebebiyet verebileceği ihtimali göz önünde bulundurulmalıdır. Yine genital bölgede önemsenmeyen bazı kaşıntıların veya belirtilerin sebebi kanser olabilmektedir. Bu nedenle yıllık rutin kontroller dışında herhangi bir şikayet olduğunda da çekinmeden jinekolojik muayeneye gidilmelidir.

Adet düzensizlikleri, adet gecikmesi, ağrılı adet, adet dışı kanamalar, cinsel organlarda ağrı, şişlik, kaşıntı, kitle ve yaralar bulunması, vajinal akıntı, kaşıntı ve ağrı, alt karnın bölgesinde ağrı, 16 yaşına gelinmesine rağmen henüz adetlerin başlamaması, cinsel yolla bulaşan hastalıklara maruz kalma, kıllanma, çocuk isteği gibi durumlarda jinekolojik muayene gerekmektedir.

Aşırı kanamalar, düşük şüphesi, ateş, şiddetli karın veya kasık ağrısı, düşme ve çarpmalara bağlı cinsel organ yaralanmaları, dış gebelik, şiddetli adet sancısı, dış cinselorganlarda ağrı, şişlik, kaşıntı, kitle ve yaralar bulunması gibi durumlarda ise acil jinekolojik muayene ve değerlendirme gerekir.

Kadın Doğum Muayenesi Ne Zaman Yapılır?

Jinekolojik muayene adet zamanında veya adetli değilken yapılabilmektedir. Rutin kontrol amaçlı ve şikayet olmadan yapılacak jinekolojik muayenede adet kanaması nedeni ile rahim ağzı net görüntülenemeyebilir, smear testinin de alınabileceği düşünülerek adet bitimini takip eden günlerde ve son 2-3 gün cinsel ilişkiye girilmeden yapılması daha uygundur.

Herhangi bir jinekolojik şikayet varsa adetinin hangi günü olduğunun önemi yoktur. Ayrıca bazı hastalıkların değerlendirilmesi veya kısırlık takip ve tedavileri yapılacak ise muayeneler adetin farklı günlerinde de planlanabilir.

Jinekolojik Muayene Öncesinde Doktorunuz Neleri Sorgular?

Muayene öncesinde sorulmak istenilen konuların belirlenerek not alınması muayeneyi daha verimli hale getirir. Doktora verilen bilgilerin ve aktarılan şikayetlerin eksiksiz olmasına dikkat edilmelidir. Yanlış veya eksik bilgi verilmesi tedaviyi olumsuz etkiler. Verilen tüm özel bilgiler gizli kalacaktır.

Jinekolojik muayene başlamadan önce geliş şikayetleri sorgulanır. Şikayetlerin sorgulaması sırasında evlilik yaşı, evlilik süresi, evlilik sayısı, kullanılan ilaçlar, eğitim durumu, çalışılan iş, işyeri, geçmişte geçirilen hastalık ve ameliyatlar, halen var olan hastalıklar, ailedeki hastalıklar detaylı olarak sorgulanır.

  • İlk adetin ne zaman başladığı, kaç günde bir adet görüldüğü, kaç gün sürdüğü, geçmişte adet düzensizlikleri, kanama miktarı, adet arası kanama veya lekelenme, adetlerin sancılı olup olmadığı, son adet tarihi, ilişki sonrası kanama, menopozda ise son adet yaşı, hormon tedavisi hikayesi olup olmadığı, menopoz sonrası kanama, adet öncesi gerginlik, pıhtılı adet görme veya kanın rengi, adet düzensizliği
  •  Gebelik ve doğum sayıları, gebeliklerde yaşanan problemler, düşükler, dış gebelik, yaşayan çocuk sayısı
  •  Cinsel yaşam ve cinsel problemler, ağrılı ilişki, ilişki sonrası kanama
  •  Geçmişte ve halen kullanılan doğum kontrolü yöntemleri
  •  Halen veya geçmişte olan genital veya vajinal enfeksiyonlar – vajinal akıntı, dış genital bölgede veya vajende lezyonlar, ateş, pelvik ağrı, normal dışı kanamalar, önceden geçirilen cinsel yolla bulaşan hastalıklar, bazı davranışlar ve alışkanlıklar (Vajinal duş gibi)
  •  Smear- Pap test hikayesi – ne zaman yapıldığı, sonuçları, uygulanan tedaviler
  •  Geçmişteki jinekolojik hastalıklar: Rahim ağzındaki yaralar, smear problemleri, yumurtalık kistleri, miyomlar, endometriosis, polikistik over sendromu-bunların tanı ve tedavileri
  •  Rahime ait sarkmalar, idrar kaçırma, kasık ve karın ağrıları, idrar ve dışkılama güçlükleri
  • Önceki jinekolojik müdahaleler: biyopsiler, laparoskopi, histeroskopi  

Kadın Doğum Muayenesi Nasıl Yapılır? Ağrılı Bir İşlem midir?

Jinekolojik muayene kadın hastalıkları ve doğum uzmanları tarafından jinekolojik masada yapılır. Muayene çok kısa sürer, ağrılı veya acılı bir işlem olmamasına karşın pek çok kadında heyecan ve korku uyandırır. Bu endişeler muayenenin nasıl yapılacağı konusunda önceden bilgi sahibi olmak ile azalır.

Jinekolojik muayene için evli veya bekar olma şartı bulunmamaktadır. Henüz cinsel ilişki yaşamamış olan hastaların muayeneleri karından yapılmaktadır.

Muayene öncesinde tuvalete giderek mutlaka idrar torbasının boşaltılması istenir. Muayeneden önceki en az 24 saat içinde tampon kullanılmamalı, vajinal duş ve cinsel ilişki olmamalıdır. Bakirelik varsa muayene öncesinde doktora bilgi verilmelidir.

Hastanın kıyafetlerini çıkartması ve masaya yerleşerek muayeneye hazır duruma gelmesi için doktorun asistanı hastaya yardımcı olmaktadır. Hasta hazır olduğunda belden aşağısına steril bir örtü serilmektedir. Sonrasında ise hasta bacaklarını masanın her iki yanında bulunan desteklere koymaktadır.

Jinekolojik muayene sırasında:

  1. Dış cinsel bölgenin incelenmesi
  2. Spekulum muayenesi: Vajen ve rahim ağzını muayene etmek için vajene spekulum denilen ince plastik ve kaygan bir alet yerleştirilir. Gagaya benzeyen iki parçalı bu aletin parçaları arasından kadının vajinası ve rahim ağzı ışık vasıtası ile aydınlatılarak akıntı veya patolojik bir durum olup olmadığı kontrol edilir. Rahim ağzından smear testi alınır. Rahim ağzında herhangi bir yara veya benzeri bir sorun olması durumunda tanısı konulur. Spekulum muayenesi cinsel ilişkiye girmemiş bakire kadınlara yapılmamaktadır.
  3. Elle muayene: Bu muayene doktorun iki parmağını vajina içine yerleştirmesi ile gerçekleştirilir. Pelvik organların kıvamları, pozisyonları, büyüklükleri, hassasiyetleri değerlendirilir. Rahimde veya yumurtalıklarda miyom veya kist benzeri bir oluşum varsa bu elle hissedilebilir.
  4. Vajinal ultrason. Bu şekilde rahim ve yumurtalıkların görüntülemesi sağlanır. Bakire kadınlarda idrara sıkışık olarak karından ultrason yapılır.  
  5. Muayene ve ultrason değerlendirmelerinden sonra gerekli görülürse bazı tanısal testler veya pelvik tomografi, MR, PET… gibi ileri görüntüleme teknikleri istenir. Rahim iç duvarından pipel ile örnekleme alınabilir veya kolposkopi ve biyopsi, salin infüzyon sonografi, histeroskopi, histerosalpingografi veya laparaskopi gibi tanısal işlemler planlanabilir. 
  6. Tedavi planlandıktan sonra verilen ilaçların eksiksiz ve doğru şeklide kullanılması, önerilerin dikkatle yerine getirilmesi ve kontrole çağırılmış ise zamanında gitmeye özen gösterilmesi gerekmektedir.

Jinekolojik muayene ve kontroller kadınları hastalıklardan korur, kanserlerin ve üreme organlarını etkileyen enfeksiyonların erken tanı ve tedavisi ve daha sonra ortaya çıkabilecek kısırlık gibi sorunların önlenmesi sağlanır. Cinsel sağlık ve üreme sağlığının korunması ile tam bir bedensel ve ruhsal sağlık hali elde edilerek kadınların yaşam kalitesi artar.